Prawo zastawu

Termin ten odnosi się do prawa wybranego poniżej kraju.

  Polska

Czym jest prawo zastawu?

W prawie polskim zastaw jest ograniczonym prawem rzeczowym służącym zabezpieczeniu wierzytelności przede wszystkim na rzeczach ruchomych albo zbywalnych prawach majątkowych. Uprawnia wierzyciela do dochodzenia zaspokojenia z przedmiotu zastawu bez względu na to, czyją stał się własnością, oraz z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela, z wyjątkami przewidzianymi w ustawie. Nieruchomości nie zabezpiecza się w Polsce zastawem. Właściwym ograniczonym prawem rzeczowym służącym zabezpieczeniu wierzytelności na nieruchomości jest hipoteka, która co do zasady powstaje z chwilą wpisu do księgi wieczystej.

Jak ustanawia się zastaw?

W przypadku zastawu zwykłego na rzeczy ruchomej potrzebna jest umowa pomiędzy właścicielem rzeczy a wierzycielem oraz co do zasady wydanie rzeczy wierzycielowi albo osobie trzeciej, na której posiadanie strony się zgodziły. Zastaw na prawach powstaje z zachowaniem wymogów właściwych dla danego prawa.

Jakie są podstawowe rodzaje zabezpieczeń zastawniczych?

W polskim prawie należy rozróżnić przede wszystkim zastaw zwykły uregulowany w Kodeksie cywilnym oraz zastaw rejestrowy. Do ustanowienia zastawu rejestrowego wymagana jest umowa zastawnicza oraz wpis do rejestru zastawów, a przedmiot zabezpieczenia może pozostać w posiadaniu zastawcy. Odrębne przepisy mogą także przewidywać zastawy ustawowe lub szczególne formy zabezpieczenia, np. zabezpieczenia finansowe. Zabezpieczenia powstające w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie orzeczeń należy oceniać według właściwych przepisów proceduralnych i rzeczowych. Zastaw ma co do zasady charakter akcesoryjny, czyli jest związany z zabezpieczoną wierzytelnością. W przypadku zastawu rejestrowego ustawa przewiduje jednak szczególne wyjątki, w tym możliwość utrzymania zastawu po wygaśnięciu dotychczasowej wierzytelności w celu zabezpieczenia nowej wierzytelności, jeżeli umowa spełnia ustawowe warunki.

Podstawa prawna: art. 244 oraz art. 306 i nast. Kodeksu cywilnego; art. 65 i nast. ustawy o księgach wieczystych i hipotece; ustawa o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów.