Zakaz zwrotu wkładów

Termin ten odnosi się do prawa wybranego poniżej kraju.

  Polska

Czym jest zakaz zwrotu wkładów?

W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, co do zasady, w czasie trwania spółki nie wolno zwracać wspólnikom wniesionych wkładów ani w całości, ani w części, chyba że KSH wyraźnie stanowi inaczej. Wspólnicy nie mogą również otrzymywać z jakiegokolwiek tytułu wypłat z majątku spółki potrzebnego do pełnego pokrycia kapitału zakładowego. Nie oznacza to jednak, że wspólnikowi przysługuje wyłącznie roszczenie o dywidendę. Dopuszczalne są inne świadczenia mające prawidłową podstawę prawną i spełniające wymogi KSH, np. wynagrodzenie za rzeczywiście wykonywane usługi na warunkach uzasadnionych gospodarczo czy spłata rzeczywiście istniejącej wierzytelności. Ocenie podlega zawsze konkretny tytuł i warunki świadczenia. W spółce akcyjnej obowiązuje odrębna, analogiczna zasada ochrony kapitału: podczas trwania spółki co do zasady nie wolno zwracać akcjonariuszom dokonanych wpłat na akcje poza przypadkami przewidzianymi w ustawie.

Jakie są skutki naruszenia zakazu zwrotu wkładów?

W spółce z o.o. wspólnik, który otrzymał wypłatę sprzeczną z prawem lub postanowieniami umowy spółki, jest obowiązany do jej zwrotu. Członkowie organów odpowiedzialni za taką wypłatę odpowiadają solidarnie z odbiorcą. Jeżeli zwrotu nie można uzyskać od tych osób, pozostali wspólnicy mogą odpowiadać proporcjonalnie do udziałów za ubytek w majątku potrzebnym do pełnego pokrycia kapitału zakładowego. Roszczenia te co do zasady przedawniają się po trzech latach od dnia wypłaty; wyjątek dotyczy odbiorcy, który wiedział o bezprawności wypłaty. W spółce akcyjnej akcjonariusz otrzymujący świadczenie sprzeczne z prawem lub statutem ma co do zasady obowiązek zwrotu, z uwzględnieniem ustawowej ochrony świadczeń otrzymanych w dobrej wierze w przypadkach wskazanych w KSH. Odpowiedzialni członkowie zarządu lub rady nadzorczej odpowiadają solidarnie z odbiorcą. Także tutaj zasadniczy termin przedawnienia wynosi trzy lata, z wyjątkiem roszczeń wobec odbiorcy świadomego bezprawności świadczenia. Reguł tych nie należy automatycznie przenosić na spółkę komandytową. W spółkach osobowych kwestie zwrotu lub zmniejszenia wkładu oraz wpływu takiej czynności na odpowiedzialność wspólnika regulowane są odmiennie.

Podstawa prawna: art. 189 i 198 KSH (sp. z o.o.); art. 344 i 350 KSH (S.A.).